در سالهای اخیر، تعداد ارسال مقالات و پژوهشهای علمی به مجلات معتبر توسط محققان، اساتید و دانشجویان، به ویژه در مقاطع ارشد و دکترا، افزایش یافته است. این امر به دلایل متعددی برمیگردد. یکی از دلایل این افزایش، پیشرفتهای در حوزه ترجمه ماشینی و تکنولوژیهای مرتبط است. با پیشرفت ترجمه ماشینی و استفاده از الگوریتمها و شبکههای عصبی عمیق، ترجمه تخصصی مقالات علمی به زبانهای دیگر، از جمله انگلیسی، بهبود یافته است. این امر به محققان و دانشجویان امکان میدهد تا مقالات خود را به زبان انگلیسی و در مجلات بینالمللی منتشر کنند. همچنین، ارسال مقالات به مجلات معتبر و با اعتبار، میتواند به عنوان یک مهر تایید برای کیفیت و ارزش پژوهشها و فعالیتهای علمی محسوب شود. مجلات معتبر عموماً فرآیند داوری دقیقی دارند و نظرات و نقدهای علمی داوران و اساتید را در اختیار محققان قرار میدهند. این نقدها و نظرات علمی، به محققان کمک میکنند تا کیفیت تحقیقات خود را ارتقا دهند، نقصها و ضعفهای موجود را برطرف کنند و نتایج خود را بهبود بخشند.
اما پروسه انتخاب مجله مناسب برای چاپ مقاله کار چندان آسانی نیست و جدای از بحث پذیرش مقاله، مهم است که آن را در ژورنالی به چاپ برسانید که بر ارزش و اعتبار کار تحقیقاتی شما بیافزاید. انتخاب مجله مناسب برای چاپ مقاله نیازمند در نظر گرفتن ملاکها و معیارهای متعددی است. در زیر به برخی از این ملاکها اشاره میکنیم:
علاوه بر موضوع، سطح مجله نیز باید با سطح کار تحقیقاتی شما منطبق باشد. مجلات معتبر با فاکتور تأثیر بالا در عموماً برای انتشار کارهای پیشرفته و تأثیرگذار مناسب هستند، اما یادآوری میشود که رتبهبندی مجلات و فاکتورهای تأثیر تنها معیاری برای انتخاب مناسب نیستند و باید با دقت به سایر عوامل نیز توجه کرد.
نکته اول در این زمینه جستجوی در سایت های معتبر مانند ISI یا تامسون رویترز، پایگاه اسکوپوس، ساینس دایرکت، اسپرینگر، جان وایلی و پاب مد است. . مجلات معروف و با شهرت علمی بیشتر ممکن است در جامعه علمی تأثیرگذارتر باشند و به اعتبار کار شما کمک کنند. اما توجه داشته باشید که اعتبار مجله همیشه تنها عامل تعیینکننده نیست.
بررسی سیاستهای مجله، از جمله قوانین نگارشی و قالب مقاله، میزان کپیرایت و سیاستهای انتشار میتواند در انتخاب مجله مناسب کمک کند.
مجله مورد نظر باید با حوزه تحقیقاتی شما همخوانی داشته باشد و مقاله شما برای خوانندگان هدف آن مجله قابل فهم و جذاب باشد.
نرخ پذیرش مقالات در مجله نیز باید مورد توجه قرار گیرد. اگر نرخ پذیرش بسیار پایین باشد، احتمال پذیرش مقاله شما کاهش مییابد. اما توجه داشته باشید که نرخ پذیرش بالا نیز ممکن است نشانگر کیفیت ناکافی داوری یا حجم بالای مقالات پذیرش شده باشد.
زمانی که مجله برای داوری مقالهها صرف میکند نیز باید مدنظر قرار گیرد. در برخی موارد، زمان طولانی برای داوری ممکن است منجر به تأخیر در انتشار مقاله شما شود. بنابراین، انتخاب مجلهای که زمان داوری مناسبی دارد، میتواند مفید باشد.
برای اینکار بخش مربوط به «اطلاعاتی برای نویسندگان» یا «Information for Authors» را چک کنید تا از محدودیتهای ژورنال موردنظر مطلع شوید. برای مثال ممکن است ژورنال محدودیت هایی برای چاپ مقالات داشته باشد و این محدودیت مربوط به تعداد لغات باشد. مثلا اگر نوشته ی شما 6000 کلمه باشد و مجله ای فقط مقالات 4000 کلمه ای چاپ کند، مقاله ارسالی شما ریجکت خواهد شد.
یکی از سه شاخص استاندارد مؤسسه اطلاعات علمی (ISI) و از مهم ترین شاخصهای مطرح در حیطه علمسنجی Impact Factor است. ضریب تاثیر، میانگین تعداد ارجاعات به یکمورد قابل استناد مانند مقاله پژوهشی، مقاله مروری، نامه، شماره اختراع، یادداشت و چکیده در یک مجله علمی در طول یک دوره زمانی معین تعریف شده است. در بخش بعدی به تعریف مفصل این معیار مهم خواهیم پرداخت.
ضریب تأثیر (Impact Factor) یک معیار است که توسط Institute for Scientific Information (ISI) ابداع شده است و در پایگاههای داده مانند Web of Science استفاده میشود. ضریب تأثیر، یک معیار کمی است که نشان میدهد چقدر مقالات یک مجله در طول یک دوره زمانی مشخص (معمولاً یک سال) توسط سایر محققان به عنوان مرجع استفاده شدهاند. این معیار، به عبارت دیگر، نشان میدهد چقدر یک مجله توانسته است در جامعه علمی تأثیر بگذارد.
ضریب تأثیر بر اساس تعداد مراجعات (سیتیشن) مقالات منتشر شده در یک مجله در مدت زمان مشخصی محاسبه میشود. به عبارت دیگر، ضریب تأثیر یک مجله، نسبت تعداد مراجعات مقالات منتشر شده در سال N به تعداد مقالات منتشر شده در سال N-1 است. به عنوان مثال، ضریب تأثیر سال 2021 یک مجله، نسبت تعداد مراجعات مقالات منتشر شده در سال 2021 به تعداد مقالات منتشر شده در سال 2020 است.
ضریب تأثیر برای بسیاری از پژوهشگران، معیاری برای ارزیابی کیفیت و تأثیر یک مجله است. مجلاتی با ضریب تأثیر بالا عموماً به عنوان مجلات معتبر و تأثیرگذار در نظر گرفته میشوند. با این حال، باید توجه داشت که ضریب تأثیر تنها یکی از عواملی است که میتواند برای انتخاب مجله مناسب مورد استفاده قرار بگیرد و باید به عوامل دیگری نیز توجه کرد، مانند دامنه و محدوده تخصصی مجله، عمومیت یا خصوصیت مخاطبان هدف، سیاستهای انتشار و مدت زمان پذیرش و انتشار مقالات.
همچنین، باید توجه داشت که ضریب تأثیر تنها برای مجلاتی که در پایگاههای داده مربوطه شامل Web of Science یا Scopus فهرست شدهاند، محاسبه و گزارش میشود. بنابراین، مجلاتی که در پایگاههای داده دیگری فهرست شدهاند یا اصلاً در پایگاههای داده معتبری قرار ندارند، ضریب تأثیری ندارند.
حوزه موضوعی مجلات بسیار مهم است و در انتخاب مجله برای انتشار مقالهها، نقش بسزایی دارد. برخی مجلات مقالات و پژوهش هایی در رشته ها و تخصص های متعدد به چاپ می رسانند، اما برخی فقط در حوزه تخصصی خاصی فعالیت دارند. در ادامه لیستی از معروف ترین مجلات خارجی را میتوانید ببنینید که بر اساس حوزه موضوعی دسته بندی شده اند:
مجلات با حوزه موضوعی گسترده
Psychological Science
Journal of Management
Journal of Arts and Humanities
مجلات با حوزه موضوعی محدود و تخصصی
Bioprocess and Biosystems Engineering
Clinical & Experimental Metastasis
Journal of Autism and Developmental Disorders
برای مثال میتوانید تقریباً هر مقالهای در حوزه مدیریت را به مجله Journal of Management ارسال کنید. اما با نگاهی به عنوان موضوعی مجلات تخصصی میتوان فهمید کدام دسته از مقالات را میتوان به این مجلات ارسال کرد.
از آنجایی که تعداد مقالات کمتری به مجلات تخصصی ارسال میشوند، این مجلات نرخ پذیرش بالاتری نسبت به مجلات با حوزه موضوعی گسترده تر دارند. اما در مقابل باید دقت بیشتری در نگارش مقاله و اعمال اصطلاحات داشته باشید. چرا که که داوران این دسته از مجلات تخصصی در حوزه مربوطه دارای تخصص هستند.
نرخ پذیرش در مجلات مختلف میتواند متفاوت باشد و به عوامل متعددی بستگی دارد. از جمله این عوامل میتوان به دستهبندی موضوعی مجله، شهرت و اعتبار مجله، کیفیت علمی و روششناسی پژوهش، تعداد مقالات دریافتی و همچنین توانایی نشر مقالات بیشتر اشاره کرد. روشهایی که برای اطلاع از نرخ پذیرش مقاله در یک مجله میتوان استفاده کرد عبارتند از:
بسیاری از مجلات در سایت خود اطلاعاتی درباره نرخ پذیرش مقالات را ارائه میدهند. این اطلاعات معمولاً در بخش "Guidelines for Authors" یا "About the Journal" قابل دسترسی هستند. این روش قابل اعتمادترین روش برای دریافت اطلاعات است.
Elsevier Journal Finder و Springer Journal Suggester ابزارهایی هستند که با ورود اطلاعات مربوط به مقالهتان، مجلات مرتبط را پیشنهاد میدهند و به شما امکان میدهند درصد پذیرش مقالات در هر مجله را مشاهده کنید.
عامل پرداخت هزینه یا چاپ رایگان مقالات، یکی از عوامل تاثیرگذار در انتخاب مجله از سوی محققین و دانشجویان برای ارسال مقاله است. برخی از مجلات مبالغی مانند 3000 دلار و حتی بالاتر برای چاپ مقاله از محققین دریافت میکنند. مجلاتی نیز هستند که بصورت رایگان اقدام به چاپ مقاله میکنند. برای فهمیدن علت دریافت هزینه از سوی مجلات لازم است با مفهوم اوپن اکسس (open access) و کلوز اکسس (close access) در مجلات آشنایی داشته باشید.
مجلات اوپن اکسس یا با دسترسی رایگان مقالات چاپ شده را به رایگان بر روی وبسایت خود منتشر میکنند و خوانندگان بدون پرداخت هزینهای مقالات را مطالعه میکنند. این دسته از مجلات عمدتاً هزینههای مربوط به چاپ، هزینه داوران و کادر فنی مجله خود را از پژوهشگری که برای مجله مقاله ارسال میکند دریافت نمیکنند. برای مثال وب سایت DOAJ بهترین مرجع مجلات اوپن اکسس است. این مرجع که متعلق به دانشگاه لاند (Lund) سوئد است 9000 مجله اوپن اکسس را در خود جای داده است و تقریباً مجلات تمامی علوم را پوشش میدهد. در مقابل اما مجلات کلوز اکسس یا با دسترسی محدود، مقالات خود را به فروش میرسانند و هزینههای جاری مجله را از خوانندگان مقالات دریافت میکنند نه از پژوهشگران.
سخن آخر اینکه از همان گام اول نگارش مقاله، آن را در فرمت استاندارد یک مجله پژوهشی آماده کنید و در مرحله انتخاب مجله برای ارسال مقاله، انتخاب را بر اساس سطح مقاله پژوهشی خود انجام دهید. اگر مقاله را به یک مجله بسیار معتبر و با ایمپکت فاکتور بالا ارسال کنید درحالی که کار تحقیقی انجام شده در سطح آن مجله نباشد، صرفا وقت خود را تلف کرده اید و با ریجکت مقاله پس از چندین ماه هم زمان را از دست داده اید هم زحمات شما به هدر خواهد رفت. از طرف دیگر، اگر مقاله خود را به مجله ای با سطح پایین ارسال نمایید و مقاله اکسپت نیز بشود، اعتبار مقاله خود را با چاپ در یک مجله نه چندان معتبر پایین آورده اید. همچنین هنگام ارسال مقاله به مجلات بسیار مهم است که مقاله خود را فقط به یک ژورنال ارسال کرده و از سابمیت همزمان مقاله به چند ژورنال خودداری کنید. بهاینترتیب که ابتدا یک مجله را انتخاب کرده، مقاله خود را سابمیت کنید . منتظر جواب نامه سردبیر مجله و نتیجه داوری بمانید. اگر مقاله شما برای چاپ در مجله ریجکت شد، در این صورت میتوانید مقاله خود را به ژورنال دیگر ارسال کنید.
شبکه مترجمین اشراق، جهت برآورده سازی نیازهای پژوهشگران، دانشجویان و اساتید محترم دانشگاه ها، خدمات ترجمه تخصصی، ویراستاری و پارافریز مقالات و در نهایت تنظیم مقالات به فرمت ژورنال جهت سابمیت مقالات در مجلات مختلف ارائه می دهد. برای ثبت سفارش در زمینه های ذکر شدهف بر روی لینک مربوطه کلیک نمائید:
