تضمین کیفیت ترجمه، امری حیاتی در صنعت ترجمه

متخصصان انسانی

موفقیت پروژه توسط یک تیم شکل می گیرد. مترجم ها، ویراستاران و پروف ریدرها یا همان اصلاح کننده های نهایی فایل، افراد کلیدی در پروژه هستند که یک ترجمه خوب را به وجود می آورند. معمولا وظیفه مدیر پروژه است که افراد مناسب را با توجه به تخصص و سابقه آنها برای تیم انتخاب کند.

مترجمین باید مطالعات مترجمی داشته و یا مدرکی معتبر از موسسه یا دانشگاه اخذ کرده باشند. اکثر مترجم های حرفه ای و مجرب، یک رشته تخصصی را برای ترجمه انتخاب می کنند. برای مثال مترجم های متون پزشکی به سختی متن ادبی ترجمه می کنند و یا مترجم های حقوقی و رسمی در ترجمه متون فنی و مهندسی دچار مشکلات اساسی می شوند.

افرادی که به راحتی با همکاران خارجی زبان خود گفتگو می کنند یا یک سخنرانی عالی در زبان مقصد ارائه می دهند لزوما مترجم های خوبی نیستند. مترجم ها سالهای زیادی را صرف مطالعه زبان شناسی و اصول نحو و نقطه گذاری و از این قبیل دانش ها می کنند. شرکت هایی که به جای استخدام مترجم حرفه‌ای برای خود از کارمندان دوزبانه خود می خواهند امور ترجمه شان را انجام دهند و کمتر هزینه کنند، با به وجود آمدن خطاهای زبان شناسی غیر قابل جبران در متن قرارداد های بین المللی یا تبلیغات برون مرزی متحمل هزینه های گزافی می شوند.

کاربرد مهندسی فناوری اطلاعات

امروزه مهندسی فناوری اطلاعات همه جا کارایی دارد، حتی در صنعت ترجمه نیز نفوذ کرده است. مهندسین فایل های دریافتی از مشتریان را به فرمت های قابل استفاده برای مترجمین تبدیل می کنند. آن ها محتوای فایل مبدا را به دقت و صحیح بررسی می کنند، در بعضی موارد فایل را به قسمت های مختلف تقسیم کرده و قفل گذاری می کنند تا غیر قابل تغییر باشند. برای مثال ایمیل ها، تگ ها و کدهای یک وب سایت نیازی به ترجمه ندارند.

دقت ترجمه تا حدود بسیاری به دقت در این بخش بستگی دارد. در نتیجه ممکن است مهندسین این بخش، فایل ارسالی به مترجم را به حالت فقط قابل خواندن قرار دهند تا مترجم به صورت ناخواسته آن را تغییر ندهد.

بهره گیری از فایل های راهنما، دستورالعمل و لغت نامه

با اینکه ارسال دستورالعمل، لغت نامه و فایل های راهنمای متن در کنار فایل اصلی ترجمه برای مترجم از خطوط قرمز و بایدهای روند ترجمه نیست، ولی بودن آن ها کمک بسزایی در انجام ترجمه بوده و از وسیله های تضمین کیفیت بالای متن نهایی است. چرا که باعث انسجام و یکپارچگی متن به ویژه در متون تخصصی که توسط چند مترجم، همزمان ترجمه شده می شود.

استفاده صحیح از نرم افزارهای ترجمه

امروزه اکثر مترجم ها در سراسر دنیا نمی توانند کار خود را بدون استفاده از کامپیوتر و اینترنت و ابزار ترجمه تصور کنند. این ترجمه ها Computer Assisted Translation CAT Tools نامیده شده و برنامه هایی قدرتمند هستند که کمک بسیاری جهت حفظ انسجام و پیوستگی متن و بهبود روند ترجمه همراه با کاهش زمان و هزینه می کنند. این برنامه ها پایگاه داده ای از عبارت ها و کلمات استفاده شده در متن های قبلی تهیه می کنند. در طول ترجمه، ابزار کمک مترجم بر اساس ترجمه های مورد قبول پیشین، در موارد جدید یا مشابه پیشنهادهایی به مترجم می دهد که مترجم آنها را بررسی می کند. ممکن است برای کلمه یا عبارتی معانی متفاوتی وجود داشته باشد ولی یک سازمان یا مشتری معنی خاصی بخواهد. در این صورت این کلمات و عبارات پیشنهادی به پایگاه داده ی برنامه های کمک مترجم داده می شوند و در طول ترجمه، بر اساس آنها پیشنهاد داده می شود.

برخی از ابزار کمک مترجم به او این امکان را می دهند که ظاهر خروجی متن را حین ترجمه ببیند. این امکان در ترجمه وب سایت ها و اپلیکیشن ها یا بازی های کامپیوتری بسیار مفید است. برای مثال حین ترجمه محل قرار گیری یک کلمه را در گوشی تلفن می بیند و از ترجمه های مناسب تری استفاده می کند.

ویراستاری تخصصی متن

آیا متن ترجمه شده دقیقا همان پیام متن اولیه را منتقل می کند؟ آیا کلمه انتخاب شده صحیح است؟ آیا در متن خطا و تناقض وجود دارد؟ آیا اصطلاحات به درستی استفاده شده اند؟ آیا لحن ترجمه با لحن مورد درخواست مشتری متناسب است؟ آیا ترجمه برای مخاطبانش مناسب است؟ اینها سوالاتی هستند که ویراستار متخصص متن حین انجام کار باید پاسخ دهد تا بتواند فایل ترجمه شده را بهبود بخشد. ویراستاران حرفه ای متن را چنان صیقل می دهند که گویا ترجمه ای انجام نشده و متن از اول به زبان مقصد نوشته شده است. بعد از ویراستاری، متن توسط پروف ریدر کنترل می شود. تمامی موارد دستور زبانی و نقطه گذاری و غلط های املایی برطرف می شوند. کارشناس پروف ریدر قالب صحیح متن را نیز کنترل می کند. یعنی فاصله های اشتباه، پاراگراف بندی ها و عناوین و زیر بخش ها را بررسی می کند. فرمت اعداد و تاریخ ها را چک می کند و متن را به استاندارد های بومی زبان مقصد می رساند.

حفظ زیبایی ظاهر کار

در قدم آخر مهندسین و طراحان باید فایلی که روی آن کار شده است را به قالب و شکل ظاهری مورد درخواست مشتری دربیاورند. این متخصصین معمولا از محصولات Adobe مثل InDesign وIllustrator یا Photoshop استفاده می کنند تا طرح نهایی را ایجاد کنند. اغلب مواقع این مرحله به راحتی انجام نمی شود و نیازمند صرف زمانی طولانی برای تغییر فرمت است.

در نهایت فایل به وجود آمده به دست مشتری می رسد. بهتر است در این مرحله از مشتری بازخوردهایی در رابطه به فایل نهایی دریافت شود تا بتوان اجزاء مختلف تیم ترجمه و کنترل کیفی را ارزیابی کرد. این مرحله برای بررسی نقاط قوت و ضعف مرحله کنترل کیفی موسسه حیاتی است.