قرآن مهمترین منبع برای بررسیها و پژوهشهای اسلامی است. از آغاز نگارش قرآن تاکنون در مدت 14 سده مسلمانان به آموختن و آموزاندن آن پرداخته و بر محور آن بررسیهای گوناگونی را گسترش دادهاند. بهطوریکه قرآن را میتوان یکی از پر ترجمهترین کتابها دانست. ترجمه این کتاب با اهداف و اغراض گوناگونی توسط مسلمانان و حتی پیروان دیگر ادیان انجام پذیرفته است و این رویکرد همچنان رو به افزایش است. برخی روحانیان مسلمان در گذشته براین باور بودند که ترجمه قرآن به زبانی دیگر جایز نیست؛ اما امروزه در آن اختلافی نیست و روحانیان اسلام ترجمه قرآن و دیگر کتابهای اسلامی را از مصادیق راهنمایی دینی دیگران میدانند. این در حالی است که ترجمه قرآن را نمیتوان با قرآن یکی دانست. چنانکه بیشتر مترجمان مدعی شدهاند که نه میتوان لطافت و قوّت عربی آن را حفظ کرد و نه مفاهیم را منتقل کرد، قرآن کریم به 148 زبان زنده دنیا ترجمه شده است که البته نسبت به فعالیتهای مسیحیت در زمینه ی ترجمه انجیل بسیار اندک است. کار ترجمه قرآن از یک زبان به زبان دیگر قریب به 10 سال به طول میانجامد. چرا که مترجم خوب باید دقیق به هر دو زبان مبدأ و مقصد آشنایی کاملی داشته باشد. به لحاظ زبانشناختی، ترجمه ی متنی از زبانی به زبان دیگر با مشکلات متعددی روبه رو است، که از جمله میتوان به تمثیلات، چندپهلو بودن معانی و… اشاره کرد. این مشکل بهویژه در متون دینی اهمیت مییابد. زبانشناسی چون ایزوتسو تلاش کردهاست تا با تشکیل شبکههای معنایی، منظور قرآن از واژههایی چند را بیان کند.
روشهای ترجمه قرآن بر اساس گونههای انتقال مطلب از زبان مبدأ به زبان مقصد به سه روش تقسیم می شود:
ترجمه ی کلمه به کلمه (تحت اللفظی = حرفی)
ترجمه ی جمله به جمله (هسته به هسته = معنوی = امین)
ترجمه ی آزاد (تفسیری = خلاصه التفاسیر).
همان طور که ترجمه قرآن دارای روش های اساسی است، از سبک های متعددی نیز برخوردار است که به ترجمه رنگ و جهت می دهد. البته هر کدام از سبک های ترجمه می تواند در قالب روش خاصی ظاهر شود و نیز هر کدام بر مبنای خاص و از جهت و دیدگاه ویژهای تقسیم پذیر است که در این جا به مهم ترین سبک های ترجمه اشاره می کنیم:
اول ـ تقسیم ترجمه ها بر اساس هدف مترجم
ـ ترجمه ی جایگزین: ترجمهای که بتواند جایگزین قرآن در زبان مقصد شود.
ـ ترجمه ی بیانی: ترجمه ای که فهم نسبتاً خوبی از متن قرآن ارائه کند هر چند که نتواند جایگزین متن شود.
دوم ـ تقسیم ترجمهها بر اساس مخاطبان
ـ ترجمه برای عموم مردم
ـ ترجمه ی تخصصی
سوم ـ تقسیم ترجمهها بر اساس زبان ترجمه
ـ ترجمه به زبان عام (زبان عرفی)
ـ ترجمه به زبان خاص (زبان فنی یا ادبی یا ...)
چهارم: تقسیم ترجمهها بر اساس وجود اضافات
ـ ترجمه ی خالص (بدون توضیحات و دخالت عناصر تقسیم)
ـ ترجمه ی تفسیری (خلاصه التفاسیر)
پنجم: تقسیم ترجمهها بر اساس گرایشات
ـ ترجمه ی بی طرف (بدون لحاظ گرایشات کلامی، فلسفی و مذهبی و ...)
ـ ترجمه ی گرایشی (بر اساس گرایش خاص مذهبی، کلامی، فلسفی و ...)
ششم ـ تقسیم ترجمهها بر اساس اعتبار ترجمه و مترجم
ـ ترجمه ی معتبر
ـ ترجمه ی غیر معتبر
هفتم ـ ترجمههای هنری
ـ ترجمههای نثر غیرآهنگین
ـ ترجمههای هنری (آهنگین، آوایی، و منظوم)
چنانکه از نوشتههای مورخان برمیآید، به نظر میرسد که نخستین ترجمهها از قرآن مربوط به «ترجمه سوره مریم برای پادشاه حبشه» و «ترجمه نامههای محمد حاوی آیات قرآن» باشد. اولین زبانی که قرآن به آن ترجمه شد، زبان فارسی بود.
یکی از ترجمههای فارسی قرآن که تاکنون منتشرشده است و قلم روان و دقیقی دارد، ترجمه فارسی مکارم شیرازی است که برگرفته از تفسیر 27 جلدی نمونه میباشد. ترجمهی مهدی الهی قمشهای از مشهورترین و رایجترین ترجمههای فارسی قرآن کریم میباشد.
نیمه دوم قرن بیستم، دوران اوج ترجمه قرآن به انگلیسی بود. فضلالله نیکآیین، سخنران، مترجم و زبانشناس ایرانی مقیم شیکاگو، اولین ترجمه منظوم قرآن به زبان انگلیسی را در مارس سال 2000 عرضه کرد. طرح کتابت ترجمه انگلیسی قرآن به شیوه خوشنویسی لاتین، توسط مجتبی کرمی برای اولین بار در دنیا براساس ترجمه علیقلی قرایی در سال 1387 اجرا شد. از مترجمان قرآن به زبان انگلیسی میتوان به این افراد اشاره کرد: آلفرد گیوم، آرتور آربری، جرج سیل، محمد مارمادوک پیکتال، ریچارد بل، محمد حبیب شاکر، عبدالله یوسفعلی، لاله بختیار، محمد سرور و علی سلامی.
ترجمه قرآن به زبان ماندایی توسط «مومودو کیسی» امامجمعه گامبیا در سال 2006 (میلادی) صورت گرفت. کیسی در دانشگاه الازهر قاهره، در مصر مطالعات اسلامی و زبان عربی آموخته این ترجمهها را طی شش ماه در سال 2006 به پایان رساند. وی با مشورت زبانشناسان ترجمهای از قرآن ارائه داد که مورد تصدیق روحانیون مسلمان قرار گرفت
شبکه مترجمین اشراق بهعنوان پیشروترین مرکز ارائهدهنده خدمات ترجمه با دارا بودن کادر مجرب و متخصص در تمامی زمینههای ترجمه تخصصی و عمومی آمادگی ارائه ترجمه انواع متون اسلامی که عمدتاً به زبان عربی میباشند را دارد. فرهیختگان عزیز و متخصصان حوزه متون اسلامی و دینی میتوانند در بخش ثبت سفارش، انواع متون خود را جهت ترجمه به دستان توانمند و متخصص کادر ترجمه این مرکز ترجمه بسپارند و متون ترجمهشده را به انواع نهادهای علمی مربوطه ارائه داده و گام بلندی در توسعه علم و دانش خود بردارند.
شبکه مترجمین اشراق با استفاده از تیمی از مترجمین با تجربه و تخصص، به ترجمه با کیفیت و دقت تمرکز میکند. ضمناً، این موسسه به منظور ارائه خدمات بهتر، از فناوریهای مدرن و ابزارهای ترجمه مانند نرمافزارهای ترجمه کمکی استفاده میکند.
اگر قصد دارید از خدمات شبکه مترجمین اشراق استفاده کنید، میتوانید از لینک های زیر جهت انتقال به صفحه مورد نظر کمک بگیرید:
