مهم‌ترین تاثیر فرایند ترجمه در ادبیات کودک و نوجوان

1. ادبیات کودک و نوجوان از بنیادی‌ترین و مهم ترین مباحث آموزش و پرورش محسوب می‌شود که نقش اساسی و سازنده ای در تکوین بخشی از میراث و هویت فرهنگی و ادبی هر جامعه دارد. به همان اندازه که ادبیات بزرگسالان مورد توجه قرار می‌گیرد، ادبیات کودک و نوجوان نیز باید مورد توجه واقع شود و در مواردی نیز بیش از آن مورد حمایت جامعه شناسان، روانشناسان و ادب دوستان قرار گیرد.

2. ادامه حیات فرهنگی و اجتماعی هر ملت و جامعه‌ای در گرو رویکردهای تعامل‌آمیز و گرایش به دستاوردهای مختلف سایر کشورها می‌باشد چرا که دوری از عوامل فرهنگی بیگانه منجر به انزوا و فاصله از مدنیت و تمدن جهانی می‌شود.

3. دنیای کودکان قشنگ و زیباست و از رویاها، خواب، خیال و خوبی‌ها پر است. آنها بهتر و بیشتر از بزرگترها خوبی‌ها را درک می‌کنند. از اینرو ضروری است برای دنیای بچه‌ها ارزش قائل شویم و بگذاریم در دنیای نامحدود خیالات خودشان پیش بروند و آنان را به زور به دنیای واقعی محدود ننماییم.

4. ادبیات کودک و نوجوان زمانی پدید آمد که بزرگسالان متوجه شدند کودکان و نوجوانان به سبب گنجایش‌های شناختی و ویژگی‌های رشدی خود آمادگی پذیرش متن‌های ثقیل و سنگین را ندارند و به متن‌هایی نیاز دارند که پاسخگوی رشد آنها باشد. در همین راستا نویسندگان، پژوهشگران و مترجمین زیادی در صدد پاسخگویی به نیازهای این قشر از جامعه برآمدند و اقدام به گردآوری آثار داستانی و غنی داخلی و خارجی در حوزه ادبیات کودک و نوجوان کردند تا گوشه‌‎ای از کنجکاوی‌های آنها را ارضا و رفع نمایند.

5. از بین منابع دیداری و شنیداری و نوشتاری موجود، کتاب به عنوان یک رسانه ارتباطی دیرین بخش عظیمی از اطلاعات مورد نیاز کودک را دربردارد و قسمتی از اطلاعات از راه ترجمه ادبیات کودکان جهان در اختیارش قرار دارد. ارزش‌ها و اندیشه‌های مطرح در کتاب‌های کودکان ارتباط عمیقی با مسایل فرهنگی دارند، مشخصا به این علت که کودکان مخاطبان این ارزش‌ها و اندیشه‌هایند و چنین ارزش‌ها و اندیشه‌هایی اغلب به نسل‌های بعد منتقل می‌شوند بدین سبب یکی از راه‌های ایجاد شناخت و ارتباط میان کودکان جهان،‌ترجمه کتاب‌های مناسب و با ارزش ملل مختلف است تا از این طریق کودکان با فرهنگ یکدیگر آشنا شده و با مطالعه تاریخ، ‌آداب و رسوم و نحوه زندگی، مسائل و مشکلات و مبارزات و تلاش‌های ملت‌ها، ‌خود را بهتر بشناسند و از آنها بیاموزند. موضوع، محتوا و ساختار ادبیات معاصر کودک در تمام کشورها، از جنبه‌های گوناگون، بازتاب وقایع جهانی و احساسات جهانیان است. بیشتر کودکانی که در کشورهای مختلف جهان زندگی می‌کنند، گلچینی از ادبیات جهان را می‌خوانند و می‌آموزند. این بدان معنی است که بخشی از میراث ادبی مردم جهان به تدریج به یکدیگر پیوند می‌خورد و در هم تنیده می‌شود.

6. خوانندگان ادبیات کودکان فقط کودکان نیستند. ویراستاران، مترجمان، معلمان، کتابداران و والدین نیز ادبیات کودکان را می‌خوانند و اغلب این افراد کتاب‌ها را تالیف یا تهیه می‌کنند و در اختیار خوانندگان جوان می‌گذارند. به این علت است که نه‌تنها به ارزش‌ها و سلیقه کودکان بلکه به ارزش‌ها و سلیقه بزرگسالان نیز در ترجمه کتاب‌های کودکان توجه می‌شود.

   

ترجمه کتاب کودک و نوجوان به غنای فرهنگی جامعه بسیار کمک می­­کند. این حرکت کودکان و نوجوانان را با آداب و رسوم، جغرافیا، تاریخ و فرهنگ سایر ملل آشنا می­کند. فاکتورهای بسیاری نظیر زبان مقصد، مترجم و خواننده اثر در کیفیت ترجمه تاثیرگذار هستند.

ترجمه کتاب در حوزه کودک و نوجوان به دلیل حساس بودن رده سنی مخاطبانش نیاز به تخصص و تجربه‌ی فراوانی دارد. توجه به نکاتی در فرآیند ترجمه کتاب کودک و نوجوان حائز اهمیت فراوان می‌باشد، انجام ترجمه برای کودکان آنگونه که تصور می‌شود، راحت و آسان نیست. مطالبی که برای ترجمه در نظر گرفته می‌شود باید مختصر و مفید باشند چرا که مدت زمان توجه و تمرکز کودکان، کوتاه است و متون طولانی از حوصله‌ی آنها خارج است.

در طول فرآیند ترجمه باید کودک درون مترجم فعال و شاد باشد و ارتباط میان اثر و کودک برقرار و حفظ گردد تا متنی که به دست مخاطب می‌رسد سرشار از مفهوم و انرژی برای مخاطب باشد.

تصاویر بخش مهمی از گویایی متن در این حوزه را شکل می‌دهند حتی مهمتر از نوشتار می‌باشند. پس ارتباط معنایی متن با تصاویر انتخاب شده باید برقرار باشد. تصاویر که برای کتاب ترجمه شده انتخاب می‌شود باید با متن کتاب هماهنگ باشد همچنین مسائل فرهنگی، مذهبی و علمی نیز باید در انتخاب تصاویر و متن ترجمه شده لحاظ گردد و حساسیت و وسواس لازم بخرج داده شود.

ترجمه کتاب کودک و نوجوان پیچیدگی‌های خاص خود را دارد بر همین اساس ضروریست که توسط مترجمی متخصص و آشنا با روحیات این رده سنی انجام گیرد. به دلیل عدم فراگیری کامل زبان مادری توسط کودکان، محدودیت دانش مرجع آنها و عدم درک متون خارجی و ساختارهای ادبی متنوع میبایست مترجمین در انتخاب کلمات و ساختارهای دستوری متناسب نهایت دقت را داشته باشند. بنابراین توجه ویژه به سبک نوشتن، ساختار متن و تصویرسازی های متن است از مهمترین پیچیدگی‌های کار ترجمه کودک و نوجوان می‌باشد