چگونه اسامی خاص ایتالیایی را در ترجمه منتقل کنیم؟

ترجمه ایتالیایی به فارسی و فارسی به ایتالیایی انواع متون از زبان ایتالیایی، مانند ترجمه متن به زبان‌های دیگر است و تفاوت چندانی ندارد. به این شکل که در این فرایند مترجم ابتدا با تسلط و مهارت کافی در خصوص ترجمه متون سعی در روخوانی و درک کلی متن اصلی می‌کند و در قدم بعدی با استخراج اصطلاحات و لغات تخصصی متن مراحل معادل‌یابی را به بهترین شکل ممکن انجام می‌دهد.

یکی از راه های آشنا شدن با فرهنگ ها و تمدن ها گذر از کتاب و ترجمه است. برای مثال وقتی اثری ترجمه شده از متن ایتالیایی را میخوانیم، مایلیم علاوه بر افکار و اندیشه ها و نگرش ها با حال و هوای آن کشور در فلان زمان، انواع غذا ها، آداب و رسوم و نام ها و... آشنا شویم. در مقابل وقتی اثری را از زبان فارسی به زبان دیگر برمی گردانیم به دنبال انتقال همین نکته ها و احیانا شباهت ها و تفاوت های فرهنگی هم هستیم. که بدیهی است این امر خالی از مشکل نخواهد بود. که از بین همه مشکلات و به دلیل کاربرد آن، موضوع بیان و ضبط نام های خاص را برگزیدیم. ( منظور نام اشخاص، مکان ها، کوه ها و... است.)

اگر بخواهیم این هویت از بین نرود چه کار کنیم؟

نکته اساسی توجه به ویژگی های دو زبان مبدا و مقصد است. در اینجا محور بحث دو زبان ایتالیایی و فارسی و بیان و ضبط نام های خاص ایتالیایی به فارسی است. با در نظر گرفتن ویژگی های این دو زبان، پیشنهاد هایی به شرح زیر ارائه می شود:

عدم ترجمه از زبان سوم

اساسا بهترین ترجمه، حرکت از زبان مبدا به زبان مقصد به صورت مستقیم است. یعنی مثلا اگر کتاب آلمانی از طریق روسی به فارسی ترجمه شود کار انتقال بسیار مشکل آفرین خواهد شد. این عمل، علاوه بر نقایص احتمالی، که می تواند در فهم اصل مطلب از آلمانی به روسی و از روسی به فارسی وجود داشته باشد، تحمیل الگویی تلفظی را هم در پی دارد. بنابراین حتی الامکان از ترجمه از طریق زبان سوم باید اجتناب شود و در صورت برخورد با موارد استثنائی باید به دقت به نظام آوایی هر سه زبان توجه نمود.

کنار گذاشتن قالب فرانسوی یا انگلیسی در بیان نام ها

از آنجا که مردم ایران به دلیل نظام آموزش و پرورش و برخی دلایل دیگر، نخست و به طور گسترده با زبان فرانسه و سپس با انگلیسی آشنا شدند، ( صرف نظر از تاثیر زبان عربی که زبان دین فارسی زبانان که در گذشته زبان علم و ادب و... بوده و واژه ها و اسامی آنچنان با فارسی آمیخته گشته است که هنگام شنیدن آنها به سادگی نمی توانیم آن دو را از هم تمیز دهیم ) و بیش از 120 سال آثار متعدد از این دو زبان یا از گذر این دو به فارسی برگردانده شده است، در ترجمه اسم های خاص قالبی به وجود آمده است. میزان واژه های قرضی فارسی و انگلیسی، خود بهترین گواه این امر است. قالب پدید آمده حتی در تلفظ واژه های قرضی هم اثر گذاشته است. این قالب باید بشکند و اسم ها آنطور که در زبان اصلی تلفظ می شوند بیان و ضبط گردند.

مساله خط

فارسی و ایتالیایی از دو نظام نوشتاری متفاوت استفاده میکنند که تبدیل هر یک را به دیگری سخت میکند و تنها همین علت کافیست که هر راه حلی را به شکست برساند.

اخیرا در پی ترجمه های مستقیم از ایتالیایی، میل به درست نوشتن اسامی ایتالیایی پدید آمده است و تلاش می شود که اسم ها به صورت درست و نزدیک به اصل نوشته شود. البته برای اسم هایی که در طول تاریخ وارد زبان ما شده و ثبت و معمول گشته اند شاید نتوان کاری کرد، چرا که در صورت تغییر دادن آنها در فرآیند اصلاح ارتباطشان با تاریخ قطع می شود. اما در مورد نام های دیگر باید تلاش پیگیری داشته باشیم. اکنون سعی می شود که حتی الامکان با خط فارسی صدا های ایتالیایی را نشان دهند. تلفظ هر اسم را به کمک اِعراب به خوبی و به درستی می توان نشان داد. قرار نیست اسم های خاص وارد زبان فارسی شوند و کاربرد روزانه بیابند تا مجبور به تبعیت از قواعد آوایی ما شود. کافی است درست ادا شود و معلوم گردد که غیرفارسی است و در تاریخ یا در نوشته ها درست ضبط شود.

شناخت نظام آوایی دو زبان

اگرچه ممکن است بسیاری از آوا ها یا خصوصیات آوایی دو زبان شبیه هم باشند اما نحوه استفاده آنها از صدا ها، یعنی نظام آوایی زبان ها، مختلف است و این نکته ای است که باید به آن توجه کرد. مثلا در دو زبان فارسی و ایتالیایی صدا های مشابه بسیارند مثل س/s/ ، پ/p/ ، ب /b/ ، ف/f/ و...

از سوی دیگر برخی از صداها به کلی متفاوتند مثل صدا های نی /gn/ ، لی /gl/ ، دز /dz/ /ts/ که خاص ایتالیایی هستند و ق /q/ ، ه /h/ ، خ /X/ که خاص فارسی اند. حال با دو مساله رو به هستیم :

الف) بیان صدا های ایتالیایی به فارسی

به طور طبیعی و حتی ناخودآگاه اهل هر زبان صدا های زبان دیگر را به نزدیک ترین و شبیه ترین صدا های زبان خود از لحاظ نحوه تولید یا محل تولید تبدیل می کنند. این شیوه در بسیاری موارد راهگشا است.

ب) بیان خصوصیات و روابط آوایی ایتالیایی به فارسی

نمایش بعضی از این خصوصیات واقعا محقق نمی شود، مثل نمایش تکیه واژه یا نواخت. اما در ترجمه متن فیلم باید به تکیه اسم ها توجه کرد. در مورد قواعد هجاسازی دو زبان باید گفت که در ایتالیایی کاملا طبیعی است که واژه یا هجا با دو یا سه همخوان آغاز شود، اما هیچ واژه و هجایی به هیچ وجه در فارسی چنین آغازی ندارد.

سخن آخر

شبکه مترجمین اشراق با ارائه خدمات ترجمه تخصصی در حوزه‌های مختلف علمی و تخصصی، تلاش می‌کند تا پلی مطمئن میان دانش و مخاطبان ایجاد کند. دقت، کیفیت و رعایت اصول حرفه‌ای، از مهم‌ترین ویژگی‌های این مجموعه است. همچنین تیم پشتیبانی اشراق به‌صورت مستمر در کنار کاربران قرار دارد تا در تمامی مراحل ثبت سفارش تا تحویل نهایی، پاسخگوی نیازها و سوالات آنان باشد. هدف ما جلب رضایت شما و ارائه تجربه‌ای سریع، مطمئن و باکیفیت از خدمات ترجمه است.