ترجمه ماشینی چیست؟

ترجمه ماشینی چیست؟

سیستم‌های ترجمه ماشینی، برنامه‌های کاربردی یا خدمات آنلاین هستند که از تکنولوژی‌های یادگیری ماشینی برای ترجمه متن استفاده می‌کنند. این سرویس، متن «منبع» را گرفته و آن را به زبان «هدف» ترجمه می‌کند. اگرچه مفاهیم پشت فناوری ترجمه ماشینی و رابط کاربری آن نسبتاً ساده به نظر می‌رسند، اما علم و فناوری‌های پشت آن بسیار پیچیده‌اند و تلفیقی از چندین تکنولوژی پیشرفته مانند یادگیری عمیق (هوش مصنوعی)، داده‌های بزرگ، زبان‌شناسی، محاسبات ابری و API‌های وب هستند که همه این‌ها مسائل روز و پیچیده‌ای را در بر می‌گیرند. ترجمه ماشینی، به‌طور خاص، ترجمه‌ای است که توسط کامپیوتر و بدون دخالت فرد انجام می‌شود و با «ترجمه به کمک رایانه»، «ترجمه انسانی به کمک رایانه» یا «ترجمه ماشینی تعاملی» متفاوت است و نباید با این مفاهیم اشتباه گرفته شود.

اگرچه نام «ماشین ترجمه» یا «ترجمه ماشینی» ممکن است این‌طور به نظر برسد که به دستگاهی خاص و دارای امکانات سخت‌افزاری ویژه اشاره دارد، در واقع این نام به سیستم‌های نرم‌افزاری اطلاق می‌شود که با نصب بر روی انواع کامپیوترها می‌توانند ترجمه متن از یک زبان به زبان دیگر را انجام دهند. منظور از ترجمه متن توسط ماشین ترجمه تنها برگرداندن متن نوشتاری نیست؛ بلکه ترجمه به صوت، ترجمه نوشتار به نمایش گرافیکی زبان اشاره، ترجمه صوت به صوت و یا ترجمه صوت به متن – چه در داخل یک سیستم زبانی و چه به زبان‌های مختلف – نیز جزو وظایفی هستند که به ماشین‌های مترجم واگذار می‌شود.

تاریخچه‌ی ترجمه‌ی ماشینی

سابقه‌ی ترجمه ماشینی به حدود نیم قرن پیش برمی‌گردد. نخستین ترجمه‌ای که به‌طور کامل توسط کامپیوتر انجام شد، ترجمه‌ی متنی از زبان انگلیسی به زبان روسی بود. اگرچه از آن زمان تا کنون ترجمه ماشینی پیشرفت‌های زیادی داشته است، هنوز هم نقص‌های فراوانی دارد. اصولاً چون کامپیوترها نمی‌توانند مانند انسان‌ها هوشمند باشند، ترجمه‌ای که توسط آن‌ها انجام می‌شود، نمی‌تواند ترجمه‌ای کامل باشد. نمی‌توان انتظار داشت که با استفاده از یک نرم‌افزار مترجم، هر متنی به‌راحتی ترجمه شود.

مشکلات ترجمه‌ی ماشینی

از مهم‌ترین نقاط ضعف ترجمه ماشینی می‌توان به این نکته اشاره کرد که این نوع ترجمه هرگز نمی‌تواند جایگزین مترجمان حرفه‌ای انسانی شود و متنی سلیس و روان با عباراتی کاملاً صحیح تولید کند. هنگامی که مترجم ماشینی با عبارتی یا لغتی روبه‌رو می‌شود که معانی متعددی دارد، قادر به انتخاب مناسب‌ترین واژه نخواهد بود و خروجی آن، به احتمال زیاد، دارای بیانی غیرطبیعی یا اشتباه خواهد بود. این موضوع استفاده از ترجمه ماشینی برای ترجمه متون را در بسیاری از موارد غیرممکن می‌سازد. نرم‌افزارهای مترجم، در بهترین حالت، ترجمه را با دقتی حدود 70 درصد انجام می‌دهند. برای دستیابی به نتیجه بهتر، لازم است قبل و بعد از ترجمه مقداری ویرایش روی متن صورت گیرد.

نحوه کار ماشین‌های ترجمه

نحوه کار این نرم‌افزارها بر اساس پایگاه داده است. این پایگاه داده یا توسط افراد متخصص به سیستم وارد می‌شود یا از طریق همکاری تمامی کاربران عمومی تأمین می‌شود. برخی دیکشنری‌ها کمی حرفه‌ای‌تر هستند و پایگاه داده آن‌ها بر اساس جملات شکل می‌گیرد. دلیل این کار این است که معنی کلمات در جملات مختلف ممکن است متفاوت باشد.

نوع خدمات ترجمه‌ای ارائه شده در شبکه مترجمین اشراق

با توجه به احتمال خطا در این نوع نرم‌افزارها، شبکه مترجمین اشراق استفاده از ترجمه‌ی ماشینی را به هیچ وجه پیشنهاد نمی‌کند و تمام خدمات ترجمه‌ای که در این مؤسسه ارائه می‌شود، از نوع انسانی است. موسساتی که ترجمه متون را با استفاده از این‌گونه نرم‌افزارها انجام داده و با ادعای انجام ترجمه به روش انسانی فعالیت می‌کنند، در واقع کلاهبرداری کرده و قابل پیگیری در مراجع قضایی هستند. همچنین، استفاده از ترجمه ماشینی برای متون مختلف، به راحتی قابل تشخیص و پیگیری است.