روش های حرفه ای ترجمه تخصصی عربی به فارسی شعر

ترجمه تحت اللفظی

در این روش ترجمه، مترجم عربی حرفه ای می کوشد برای تک تک کلمات متن اصلی معادل تک کلمه ای پیدا کند و از ترتیب کلمات و ساختار متن اصلی پیروی کند. با توجه به زبان فشرده و خلاق متن اصلی، حاصل کار ارزش ادبی ندارد.

ترجمه به شعر بی قافیه

در روش ترجمه به شعر بی قافیه، مترجم عربی حرفه ای به جای قافیه، در پی ایجاد وزن است. با این حال تلاش او در ایجاد وزن، او را وادار میکند طول ابیات را گاه از متن اصلی کوتاهتر و گاه بلندتر کرده و گاه به ضرورت وزن، ارکان جمله را عوض کند. البته با این روش، در مقایسه با روش تحت اللفظی، حاصل کار ارزش ادبی بیشتری دارد و محدودیت های مترجم نیز در مقایسه با روش ترجمه منظوم کمتر است، با این حال تلاش او برای ایجاد وزن، به معنی آسیب می رساند.

ترجمه منظوم

در این روش، شعر عربی به شعر فارسی ویا بالعکس ترجمه می شود، اما از آنجا که حفظ سه عنصر اصلی شعر، یعنی موسیقی، ساختار و معنی، غیر ممکن است، مترجم مجبور است در ترجمه شعر کمی آزادی عمل داشته باشد. برای این آزادی نمی توان حد و مرزی تعریف کرد و در عمل نیز کار مترجمانی که از این روش استفاده کرده اند بسیار متفاوت بوده است. گاه مترجم تنها مضمون کلی شعر را گرفته، بی آنکه حتی استعاره ها را حفظ کند، آن را در قالب دیگری ریخته است و گاه نیز شعر را طوری ترجمه کرده که ترجمه او از جهت قالب و مضمون به نحوی قابل تشخیص و شبیه به متن اصلی است. عموم کسانی که به ترجمه منظوم دست می زنند، به مضمون و استعاره های شعر تا حد زیادی وفادار می مانند.
با این حال ناگزیرند بیش از آنکه به شعر اصلی وفادار بمانند به ساختار ترجمه خود پایبند باشند و تنها به آن بخش از مضمون و استعاره های شعر اصلی بسنده کنند که می توانند آن ها را در قالب ترجمه خود بگنجانند. در ترجمه منظوم، معنی تحت تاثیر ساختار قرار می گیرد و خود را با نظمی که بر شعر تحمیل می شود وفق می دهد. ترجمه منظوم اگرچه ممکن است زیبا یا اثرگذار جلوه کند، ولی تصور درستی از شعر به ارمغان نمی آورد.