آموزش اصول و روش ترجمه تخصصی مقاله

انتشار 22 اردیبهشت 1401
مطالعه 12 دقیقه

زبان انگلیسی یا هر زبان خارجی دیگری را هم که بلد باشید، باز هم تا روش ترجمه مقاله و انواع محتوا را ندانید، امکان نوشتن متن و محتوایی تمیز و صحیح برای‌تان مقدور نخواهد بود. ترجمه کردن، راه و روش دارد. باید با فنون آن آشنا باشید و با ظرافت‌های نوشتاری و کلامی، اقدام به تولید متنی کنید که برای خواننده آن دل‌پذیر، روان و گویاست.

آموزش اصول و روش ترجمه تخصصی مقاله

منظور از ترجمه تخصصی مقاله چیست؟

مقالات علمی رایج‌ترین ابزار برای اطلاع رسانی در مورد موفقیت‌های علمی و یافته‌های پژوهشی هستند که از اهمیت بسیاری برخوردارند. با توجه به پیشرفت تکنولوژی و ارتقاء دانش بشری، دسترسی به یافته‌های علمی و تولید علم به طرز قابل ملاحظه‌ای افزایش یافته است. بسیار اتفاق افتاده که محققین در کشورهای مختلف به طور هم زمان پژوهشی را انجام داده و به نتایج مشابهی نیز رسیده‌اند. اینجاست که اهمیت نگارش مقاله علمی بیش از پیش نمایان می‌شود. آنچه از نگارش مقاله علمی اهمیت بالاتری دارد؛ ترجمه مقالات علمی است که در انتقال دانش سهم به سزایی دارد. روزانه در سراسر جهان حجم بالایی از مقالات نگارشی محققین به زبان‌های مختلف ترجمه شده، چاپ و انتشار می‌یابند. لذا نتیجه پژوهش‌های محققین در داخل کشور نیازمند ترجمه است که در قالب ترجمه مقاله نمود پیدا می‌کند. بدون ترجمه مقاله، نتیجه تحقیقات پژوهشگران در سطح بین الملل دیده نخواهد شد و تلاش پژوهشگران ایرانی بی ثمر می‌ماند. چه بسا در نقطه دیگری از جهان موضوع پژوهش مورد نظر در حال انجام بوده و به زودی مقاله علمی موفقی انتشار یابد.

ترجمه مقاله

اصول ترجمه تخصصی مقاله

در دنیای امروز ترجمه تخصصی مقاله از اهمیت و جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. معمولا تازه‌ترین نتایج علمی به زبان انگلیسی منتشر می‌شود و دانشجویان و محققان برای پیشبرد سطح علمی خود از ترجمه مقاله انگلیسی به فارسی استفاده می‌کنند. اولین قدم برای ترجمه تخصصی مقاله مطالعه‌ کلی مقاله برای به دست آوردن یک نمای کلی از مقاله و اصول ترجمه آن است. نحوه ترجمه تخصصی مقاله تا حد زیادی وابسته به سلیقه و شیوه کاری هر مترجم است. اما باید بدانید که اصولی کلی هم در این زمینه وجود دارد که در چارچوب آن هر مترجم انتخاب‌های شخصی خود را پیاده‌سازی می‌کند. قبل از اینکه روش ترجمه تخصصی مقاله خود را در ترجمه متن پیاده کنید باید حتما به این مراحل توجه داشته باشید.

مترجمان حرفه‌ای هم همیشه به مراحل کلی زیر برای ترجمه تخصصی مقاله پایبند هستند:

  • کلیت متن را به خوبی درک می‌کنند و نگاهی جامع به بخش‌های مختلف آن دارند.

  • شروع کردن متن بعد از بررسی کلیت آن از جمله اقداماتی است که مترجمان حرفه‌ای انجام می‌دهند. اگر زیاد از حد تعلل کنند و مرحله قبل را به اصطلاح عامیانه کِش دهند، امکان دارد که روند ترجمه به خوبی پیش نرود.

  • بعد از انجام ترجمه و استفاده از روش ترجمه به سبک خود، کار مرور و دوباره‌خوانی متن را انجام می‌دهند.

  • انواع روش ترجمه متن متنوع است اما تمام مترجمان بعد از مرور نیاز به کناره گرفتن از متن خود دارند.

  • بررسی و ویرایش تخصصی نهایی را بعد از اتمام ترجمه انجام می‌دهند.

اصول ترجمه مقاله

چگونه ترجمه تخصصی مقاله را انجام دهیم؟

همه دانشجویان، اساتید و پژوهشگران در طول تحصیل و کار خود، حتما مقاله‌ای را آماده کرده‌اند تا بتوانند با ارائه آن به ژورنال‌های بین المللی و ثبت مقاله خود در آنها، اعتبار علمی خود را افزایش دهند. اما همیشه چالشی که پیش رو این افراد و شما هست ترجمه تخصصی مقالات می‌باشد که دلیل اصلی رد مقالات توسط ژورنال‌ها است. به همین دلیل مترجمی که مسئولیت ترجمه چنین متون حساسی را دارد می‌بایست بسیار ماهر و متخصص باشد. پس اگر می‌خواهید به عرصه ترجمه وارد شوید؛ نکاتی که تاکنون مطرح شد، به شما در انتخاب اصول و روش ترجمه و بدل شدن به یک مترجم خبره کمک شایانی می‌کند. این نکات باید در ترجمه انواع متون لحاظ شوند اما همانطور که می‌دانید این روزها ترجمه تخصصی مقاله پرکاربردتر است و احتمالا شما هم به دنبال آموزش ترجمه تخصصی مقاله هستید. نوشتن متون آنها امری است که مانند ترجمه از هر زبان دیگری فرایندهای مخصوص به خود را دارد.

ترجمه تخصصی مقاله امری است که مانند ترجمه هر نوع متن فرایندهای مخصوص به خود را دارد. به نکات زیر در ترجمه تخصصی مقاله دقت کنید:

مفهوم را به ترجمه ترجیح دهید.

ممکن است قسمتی از متن، متشکل از جملات به هم پیوسته باشد اما در عین حال مفهوم ساده‌ای را بیان کند. شما می‌توانید به جای آنکه جملات را عیناً به فارسی ترجمه کنید، مفهوم آن را بیان کنید. در این صورت لازم است مفهوم متن را به صورت کاملاً درست و دقیق درک کنید. سپس آن را با جمله یا جملاتی ساده‌تر به زبان فارسی بیان کنید. لازم به ذکر است رعایت اصل امانت در نقل قول مطالب، از مسئولیت‌های حرفه‌ای مترجمان است. به عبارت دیگر، دقت کنید در انتقال مفاهیم تحریف اتفاق نیفتد. مسئولیت مترجم، انتقال مفهوم و منظور دقیق و درست متن است؛ بنابراین شما اجازه دارید مفاهیم و مقاصد متن مبدأ را با جملات ساده‌ای از زبان فارسی به خواننده منتقل کنید.

مراقب نکات پنهان متن باشید.

آنچه در ترجمه و ساده نویسی متن مهم است، توجه به نکات پنهان متن است. دقت داشته‌ باشید قسمت‌هایی که از نظر نویسنده مهم‌تر بیان شده‌اند، در متن ترجمهٔ شما نیز مهم شمرده شوند. به عبارت دیگر موضوعی که از نظر نویسندهٔ متن مبدأ مهم شمرده شده است، مورد توجه شما (مترجم) نیز باشد.

اصطلاحات را بشناسید.

اصطلاحات، عبارت‌های عامیانه، ضرب‌المثل‌ها و استعاره‌های پرکاربرد را در زبان‌های مختلف بشناسید. اینگونه می‌توانید معنی و مفهوم دقیق متن را درک کنید. گاهی نویسندهٔ متن مبدأ از اصطلاح یا عبارت عامیانه استفاده می‌کند تا بتواند مفهوم را هر چه بهتر منتقل کند. گاهی نیز ممکن است برای تشریح بهتر یک موضوع، استعاره‌ای پرکاربرد و شناخته شده را ذکر کند. استفاده از اصطلاحات کمیاب، احتمال کمتری دارد؛ از این‌ر‌و دانستن تمام اصطلاحات و ضرب المثلهای زبان‌های مختلف برای شما حیاتی نبوده و تنها شناخت پرکاربردترین آن‌ها کافیست.

ساختار متن و گرامر را یاد بگیرید.

اگر به قواعد زبان مورد نظر (گرامر) آشنا نیستید، لازم است به زودی مطالعات خود را در این زمینه شروع کنید. حتما لازم است زمان افعال، قید، صفت، ترتیب صفات و موصولات و بسیاری قواعد مهم دیگر را بلد باشید تا بتوانید ترجمه‌ای دقیق را انجام دهید. بدون شک اگر در تشخیص هرکدام ناموفق باشید، مطمئن باشید ترجمهٔ شما حق مطلب را ادا نخواهد کرد.

اشکالات متن را تصحیح کنید.

به هر دلیلی ممکن است متن مبدأ دارای مشکلات ساختاری یا قواعد گرامری باشد. سعی کنید در حد امکان آن مشکلات را برطرف کنید. می‌توانید مشکلات فوق را به همراه یادداشتی در متن مقصد، به مشتری تحویل دهید. اما مطمئن باشید که تصحیح اشکالات ساختاری به ارزش کار شما به عنوان یک مترجم ماهر می‌افزاید.

مفهوم متن را درک کنید.

وظیفه شما به عنوان یک مترجم، فقط برگرداندن متن به زبان فارسی نیست. انتقال مفاهیم به بهترین شکل را سرلوحهٔ کار ترجمه قرار دهید. قبل از ترجمه سعی کنید خودتان مفهوم اصلی را درک کنید. سپس آن را ترجمه کنید. در این صورت شما می‌توانید قسمت‌هایی از متن مبدأ را که با کمی ابهام یا پیچیدگی بیان شده، راحت‌تر به زبان فارسی برگردانید. در واقع می‌توانید مفاهیمی را که درک کرده‌اید به قلم خود بنویسید.

راهنمای ترجمه تخصصی مقاله

انتخاب اصول و روش ترجمه برای کسانی که به شکل تخصصی در این زمینه فعالیت می‌کنند بسیار ساده و آسان است. اما اگر به عنوان یک مبتدی به این عرصه وارد می‌شوید باید دقت زیادی به خرج دهید و اصول ترجمه مقاله تخصصی را به خوبی یاد بگیرید. واقعیت این است که بهترین روش ترجمه وجود ندارد. یعنی همان‌طور که گفته شد، هر مترجمی روش ترجمه مخصوص به خود را دارد. اما نکاتی وجود دارند که دانستن آنها به شما کمک می‌کند تا در این زمینه خوب و مطلوب عمل کنید.

جملات را کوتاه و مختصر بنویسید.

یادتان باشد که اگر به دنبال پیدا کردن بهترین روش ترجمه تخصصی مقاله هستید باید به تعداد واژگان موجود در هر جمله و عبارت دقت کافی داشته باشید. جملات بلند و طولانی برای هیچ خواننده‌ای جذاب و قابل درک نیست. جمله‌ای که خواننده را وادار کند برای درک بهتر آن از ابتدای خط شروع به خواندن مجدد کند، نشانه‌ای از ضعف کار مترجم است.

عناصر جمله را در جای مناسب خود بگذارید.

یکی دیگر از مهم‌ترین نکاتی که باید به عنوان اصول اساسی در روش ترجمه مقاله خود به کار ببرید، اهمیت دادن به مکان و جای مناسب عناصر جملات است. هر جمله‌ای در هر زبانی دارای عناصری مانند فعل، فاعل، مفعول و… است. این عناصر در هر زبانی دارای جایگاه خاص خود در عبارت هستند. پس اگر احیانا، جای فعل و فاعل یا هر عنصر دیگری از کلام را به درستی رعایت نکنید به نتیجه‌ای غیرحرفه‌ای و غیراستاندارد نزدیک می‌شوید که کفایت‌تان در امر ترجمه را به شدت زیر سوال می‌برد.

از آوردن گروه‌های اسمی طولانی پرهیز کنید.

گاهی‌ اوقات در ترجمه باید گروه اسمی طولانی متشکل از عناصر مختلف یک عبارت را کنار یکدیگر بیاورید. مثلا در همین جمله قبلی، گروه اسمی طولانی متشکل از عناصر مختلف یک گروه اسمی به شدت طولانی است که شاید در نگاه نخست باعث شود که خواننده به خوبی نتواند متوجه مفهوم و منظور آن شود. در ترجمه هم باید نهایت تلاش خود را به کار بگیرید تا از نوشتن گروه‌ها و عبارات اسمی طولانی در جملات خودداری کنید.

اصطلاحات و عناوین خاص را دقیق ترجمه کنید.

روش ترجمه مقاله خوب در دانستن نکاتی ظریف است. مثلا اگر اصطلاحات و عبارات خاصی در جمله‌های متن وجود دارد، باید در ترجمه صحیح آنها نهایت دقت را به کار بگیرید. ضمن اینکه بعد از رسیدن به یک ترجمه دقیق از یک اصطلاح، همان را در تمام متن به کار ببرید. اصلا درست نیست که از مترادف‌های آن اصطلاح در نقاط مختلف متن استفاده کنید. باید طوری عبارات خاص و اصطلاحات را بنویسید که معنا و جایگاهی که در متن اصلی دارند به متن ترجمه هم کاملا منتقل شود.

از طنز و مطایبه بپرهیزید.

یادتان باشد که در ترجمه مقالات مختلف باید به لحن و حس و حالی که در جملات‌شان جاری است به شدت دقت داشته باشید. از طنز و مطایبه بیهوده بپرهیزید. روش ترجمه تخصصی مقاله رسمی و جدی هیچ ارتباطی با طنز ندارد. پس اگر متن اصلی فاقد طنز و مطایبه است، شما هم نباید از این لحن در متن ترجمه‌تان بهره ببرید. به متن اصلی وفادار باشید. البته باز هم تاکید می‌شود که رعایت لحن و زبان متن اصلی لازم است اما در ترجمه محتوایی که در دست دارید باید ببینید که اولویت‌هایتان چیست.

جملات معلوم را به مجهول ترجیح بدهید.

یادتان باشد که جملات معلوم، بهتر درک می‌شوند و ساده‌تر هستند. جملات مجهول هم در بعضی از متون علمی قابل استفاده‌اند و حتی بهتر است از آنها استفاده شود اما در متون ساده و عادی که ترجمه می‌کنید، بهره گرفتن زیاد از جملات مجهول به جای جملات معلوم باعث می‌شود که خوانش و درک جملات و عبارات کمی دشوار شود. پس بنا به نوع متن و محتوایی که به ترجمه آن می‌پردازید، دست به استفاده از جملات معلوم یا مجهول بزنید.

آموزش ترجمه تخصصی مقاله چگونه است؟

با وجود تمام اپلیکیشن‌های ترجمه، هنوز تعداد زیادی از مردم می‌توانند ترجمه‌ای روان و شیوا انجام دهند و این اپلیکیشن‌ها حتی به گرد پایشان نیز نرسد. صرف نظر از زبانی که قصد مطالعه و یادگیری آن را دارید، اگر با دقت و مهارت کافی پیش بروید، می‌توانید شغلی مناسب و با عنوان مترجم شفاهی و کتبی پیدا کنید. از نگاه تخصصی، ترجمه و تفسیر دو حرفه‌ متفاوت هستند ولی برای انجام هر دو حداقل باید به یک زبان دوم تسلط داشته باشید. تفسیر در مکالمه به کار رفته و ترجمه در نوشتار صورت می‌پذیرد. بنابراین کار یک مترجم تمرکز روی ترجمه‌ یک متن بین دو زبان متفاوت است. معمولا مترجم‌ها یک مطلب را به زبان مادری خود ترجمه می‌کنند. با اینکه مترجم به خوبی زبان مبدأ را فهمیده و می‌تواند به ترجمه بپردازد، ترجمه از زبان دوم به زبان مادری برایش آسان تر و متنی که می‌نویسد، روان‌تر است. مترجم‌ها در صنعت‌ها و شاخه‌های متنوعی کار می‌کنند، از کارهای دولتی گرفته تا پزشکی، تجارت، آموزش و هر آنچه که مستلزم تسلط بر زبان بوده و به یک مترجم نیاز داشته باشد. بنابراین آموزش ترجمه از طریق روش‌های مختلفی صورت می‌گیرد. شرکت در کلاس‌های ترجمه از جمله رایج‌ترین روش‌هایی است که افراد مختلف از آن استفاده می‌کنند. اما این تمام ماجرا نیست. به خاطر اینکه با وجود فناوری‌های مختلف و امکانات گوناگونی که دنیای مدرن به ما ارائه می‌کند به راحتی می‌توان آموزش ترجمه تخصصی مقاله و روش ترجمه مقاله را آموخت. یکی از مهم‌ترین روش‌ها در ترجمه تخصصی مقاله این است که تمرین و تکرار را در نظر داشته باشید.

بهترین روش برای ترجمه تخصصی مقاله چیست؟

اگر در کار ترجمه باشید یا به دنبال مترجمی خبره برای سپردن کار ترجمه خود به او هستید باید روش‌های درست این مسیر را بدانید. شرکت‌های خدمات ترجمه‌ از مسیرهای نوین و اصولی برای ترجمه مقاله بهره می‌برند که دانستن برخی از روندهای آنها برایتان خالی از لطف نخواهد بود:

  • قبل از شروع ترجمه هر متن باید آن را به خوبی و به‌طور کامل مطالعه کنید. این مطالعه به شما کمک می‌کند تا با آمادگی از بخش‌های مختلف آن دست به کار شوید و شروع به نوشتن متن به زبانی دیگر کنید.

  • ابزارهای لازم برای نوشتن ترجمه را از قبل آماده کنید. با توجه به شناختی که از متن با خواندن متن پیدا کرده‌اید. دیکشنری‌ها، نرم‌افزارهای آنلاین و آفلاین و هر ابزار موثر دیگر در مسیر ترجمه متن را برای خود فراهم کنید.

  • با شروع ترجمه متن باید به انتخاب واژگان درست و مناسب دقت زیادی داشته باشید. از همان شروع کار سعی کنید که برای ترجمه، حوصله و سلیقه کافی به خرج بدهید.

  • به متن اصلی وفادار باشید. یادتان باشد که لحن و سبک نویسنده اصلی را در جملات و عبارات‌تان جاری کنید. البته لازم نیست که اسیر جزئیات دست و پاگیری شوید که بود و نبودشان در متن چندان تاثیری ندارد.

  • به مخاطب فکر کنید و ببینید که قرار است چه کسی این متن ترجمه شده را بخواند. پس نیازها و سلیقه او را هم در مسیر ترجمه در نظر داشته باشید.

روش ترجمه

استخدام مترجم در شبکه مترجمین اشراق

اگر در زمینه ترجمه متون تخصصی فعالیت دارید و به تمامی اصول و نکات ترجمه تخصصی که در مطلب فوق اشاره شد پایبند هستید؛ شبکه مترجمین اشراق به عنوان برترین و بزرگترین موسسه ترجمه تخصصی آنلاین ایران از شما در هر رشته و زبانی به صورت غیر حضوری و کار در منزل دعوت به همکاری می‌نماید. در نظر داشته باشید که در این مجموعه دقت و کیفیت دو معیار بسیار برجسته هستند و تمامی مترجمین می‌بایست تخصص و مهارت کافی برای همکاری داشته باشند. شما می‌توانید برای شروع همکاری در آزمون استخدامی آنلاین موسسه شرکت نمایید و در صورت پذیرفته شدن به عنوان مترجم شبکه مترجمین اشراق آغاز به فعالیت نمایید.

لطفا امتیاز خود را ثبت کنید
1 5
(امتیاز 0 توسط 0 نفر)
  ارسال به دوستان:

سوالات متداول

1. چگونه می‌توانم به عنوان مترجم با شما همکاری نمایم؟
2. آیا آزمون هزینه‌ای در بردارد؟
3. آزمون در چه زبان‌ها و تخصص‌هایی انجام می‌شود؟
4. آزمون در چند مرحله انجام می‌شود؟
5. مدت زمان آزمون چقدر هست؟
6. پس از پذیرش در آزمون نحوه همکاری چگونه است؟
پرسش ها و دیدگاه های کاربران
سوال یا دیدگاه شما
اختیاری
اختیاری (نمایش داده نخواهد شد)
ضروری