شبکه مترجمین اشراق: ترجمه کتاب کاری نیست که بدون داشتن توانایی و تجربه بتوان به خوبی از عهدهاش برآمد. شخصی که قصد انجام ترجمه کتاب را دارد بایست از توانمندی بالایی در درک و بازگردانی متن و یا کتاب مدنظر خود برخوردار باشد.
ترجمه کتاب
کتاب یکی از مهمترین آثار فرهنگی است که در هر کشوری بهوسیله نویسندگان بهمنظور انتقال فرهنگ، مفاهیم علوم نوین و پیشین، و روایتهای تاریخی نوشته میشود. برای بهرهبرداری کامل از این آثار، ترجمه دقیق و تخصصی آنها ضروری است. ترجمه کتاب باید توسط مترجمان مجرب و متخصص در آن حوزه انجام شود تا معانی دقیق و مفاهیم اصلی بهدرستی منتقل گردد. در کشور ما، بهویژه برای بهرهمندی از کتابهای مرجع، ترجمه تخصصی کتابهای انگلیسی به فارسی بسیار رایج است. البته ترجمه کتابهای فارسی به انگلیسی نیز از اهمیت خاص خود برخوردار است. این کتابها شامل زندگینامهها، تحقیقات چندسالهای هستند که در قالب کتابهای فارسی منتشر شدهاند و همچنین رمانهایی که توسط نویسندگان فارسیزبان نگاشته شدهاند و برای معرفی در سطح بینالمللی به زبانهای مختلف، بهویژه انگلیسی، ترجمه میشوند.
چگونه کتاب ترجمه کنیم؟
ترجمه کتاب فرایندی نیست که بدون تجربه و تواناییهای کافی بتوان بهخوبی از عهدهاش برآمد. شخصی که قصد ترجمه کتابی را دارد باید توانمندی بالایی در درک و بازگردانی صحیح متن داشته باشد. از جمله مهارتهای ضروری برای ترجمه کتاب، تسلط بر زبانهای مبدا و مقصد است. تفاوتی ندارد که بخواهید کتابی را از انگلیسی به فارسی ترجمه کنید یا بالعکس؛ شما باید توانایی این را داشته باشید که بهراحتی متنی را از یک زبان به زبان دیگر منتقل کنید. شاید به این فکر کنید که چون زبان فارسی زبان مادری ما است، در ترجمه کتابهای فارسی مشکلی نخواهید داشت و فقط در ترجمه از انگلیسی به فارسی نیاز به دقت بیشتری دارید، اما باید اذعان داشت که حتی در ترجمه متون فارسی، گاهی به دلیل ناآشنایی مترجمان با تمام جوانب و ظرافتهای زبان فارسی، اشتباهات فاحش نگارشی و دستوری در ترجمهها مشاهده میشود که میتواند اعتبار اثر ترجمهشده را کاهش دهد. به همین دلیل، برای ترجمه کتاب، بهویژه کتابهای علمی و تخصصی، همیشه باید از مترجمان متخصص و با تجربه کمک گرفت. مترجم متخصص نهتنها به زبان مبدا و مقصد تسلط کامل دارد، بلکه با اصطلاحات تخصصی آشنا است و قادر است بهترین و مناسبترین واژگان را در جایگاههای مختلف انتخاب کند تا ترجمهای دقیق و معتبر ارائه دهد.

گامهای طلایی در ترجمه کتاب
ترجمه تخصصی کتاب نیازمند دقت و توجه به جزییات است و برای ارائه ترجمهای دقیق و روان، باید مراحلی را بهطور اصولی طی کرد. گامهایی که در ادامه آمده است میتواند نقش مهمی در انجام ترجمه کتاب داشته باشد:
در زمینهای که میخواهید ترجمه انجام دهید تخصص داشته باشید
ترجمه با کیفیت زمانی ممکن است که مترجم با فضای موضوعی کتاب آشنا باشد و به واژگان، اصطلاحات و پیچیدگیهای زبانی آن تسلط داشته باشد. وقتی مترجم به زبان و مفاهیم تخصصی کتاب آگاه باشد، میتواند با دقت بیشتری ترجمه کند و مفاهیم کتاب را بهدرستی منتقل نماید. در غیر این صورت، ترجمهای دقیق و جذاب به دست نخواهد آمد.
با کتاب انتخاب شده برای ترجمه آشنا شوید
قبل از شروع ترجمه، مطالعه خلاصه کتاب یا نقد و بررسیهای آن میتواند به شما کمک کند تا اطلاعات اولیه و مفیدی درباره محتوا و سبک نویسنده به دست آورید. همچنین آگاهی از تاریخ نگارش و چاپ کتاب میتواند در درک بهتر مفاهیم و لحن نویسنده مؤثر باشد. این اطلاعات به شما کمک میکند تا ترجمهای مؤثر و سازگار با متن اصلی ارائه دهید.
دید کاملی نسبت به محتوای کتاب و موضوعات مهم آن بدست آورید
قبل از شروع ترجمه، باید درک کاملی از پیام اصلی نویسنده و مفاهیم کلیدی کتاب پیدا کنید. این کار به شما کمک میکند تا ترجمهای دقیقتر و هماهنگتر با لحن و سبک نویسنده ارائه دهید. بهویژه در رمانها و داستانها، فهم شخصیتها و روابط میان آنها میتواند تأثیر زیادی بر نحوه ترجمه داشته باشد. در کتابهای غیرداستانی نیز این روش کمک میکند تا به درک بهتری از محتوا و مفاهیم علمی یا تحلیلی دست یابید. میتوانید با خواندن بخشهایی از کتاب، دید روشنتری از محتوای آن پیدا کنید و سپس به ترجمه بپردازید.
این گامها میتوانند به شما کمک کنند تا ترجمهای حرفهای و دقیق از کتاب مورد نظر انجام دهید که نه تنها از نظر محتوایی صحیح باشد بلکه از لحاظ ادبی و فرهنگی نیز با استانداردهای زبان مقصد همخوانی داشته باشد.
اگر مولف را نمیشناسید میتوانید سایر کتابهای منتشر شده یا بیوگرافی اش را مطالعه کنید. مولف کتاب، هر کسی که باشد و هر متنی را که نوشته باشد، آن متن بخشی از هویت او را منتقل نموده است. در فضای اینترنت گاهاً نظرهایی درباره نویسندگان مختلف دیده می شود که اطلاعات خوبی از سبک کاری و نوشتاری آن نویسنده به دست میدهد. همه این اطلاعات باعث می شود سبک نوشتاری نویسنده را بومی سازی کرده و به فرهنگ خودتان تبدیل کنید.

توجه کنید که مثلا ترجمه یک کتاب تخصصی با یک کتاب ادبی و هنری تفاوت دارد. در ترجمه کتاب تخصصی باید در همان حوزه فنی معادل تمام کلمات تخصصی را بدانید و از معادل مناسب استفاده کنید، زیرا نباید در انتقال کلام نویسنده به خواننده تفاوتی ایجاد شود. در ترجمه کتاب ادبی و هنری مانند ترجمه رمان، نیازی نیست مترجم حتما همانطور که نویسنده مطلب را بیان کرده منتقل کند و می تواند آنرا با زیبایی شناسی و هنر خود در زبان مقصد تغییر دهد.
لازم نیست کتاب را به صورت کاملا تحتالفظی ترجمه کنید و بارها یک مفهوم را با کلمههای یکسان تکرار کنید. در هنگام ترجمه کتاب، درواقع درحال بازنویسی کتاب به زبان خودتان هستید، پس هر چقدر دایره لغات گسترده تری داشته باشید، کتابی که ترجمه میکنید بهتر خواهد بود. مترجم میتواند برای راحتتر کردن فهم موضوعات حداکثر به میزان 5 درصد مطالب به متن اضافه یا از آن بکاهد.

اگر مترجم مطالعه کافی نداشته باشد، دایره واژگانش محدود خواهد بود. بنابراین، احتمال بسیار زیادی وجود دارد که در کل نوشتار از جملهها، کلمات و ساختارهای مشابهی استفاده کند و همین مساله باعث شود خوانندگان از سبک نوشتاری او خسته شوند.
خود را جای مخاطبی فرض کنید که قرار است کتاب شما را بخواند. علاوه بر این، باید فرهنگ جامعه مبدا را نیز در نظر داشته باشید. گاهی برخی عبارت ها در زبان مبدا وجود دارند که برای مخاطبان کتاب قابل درک نیستند. سعی کنید بهترین معادل ها را بر اساس معیار های فرهنگی خود جایگزین کنید. گاهی اوقات قرار دادن معادل هایی برای واژه های زبان مقصد، باعث می شود که نتوانید موضوع اصلی را به خوبی بیان کنید. سعی کنید از متن اصلی فاصله نگیرید و اصل امانت داری را در ترجمه رعایت کنید. گاهی معادل سازی بیش از حد، باعث می شود از متن اصلی فاصله بگیرید و موضوع به کلی تغییر کند.
گاهی در ترجمه اتفاق می افتد که یک جا یک جمله را به یک صورت ترجمه کرده اند و در جایی دیگر به شکلی دیگر. باید بعد از هر فصل و یا هر بخش و نیز در انتها کلیه فصول ترجمه خود را بررسی کنید و دنبال مواردی بگردید که شاید در دو جای مختلف دو ترجمه متفاوت کرده اید.
گاهاً در برخی ترجمهها مشاهده میشود که دایره واژگان مترجم بسیار اندک است. برای مثال از برخی کلمات به صورت مکرر و افراطی در ترجمه استفاده شده است. از اطلاعات و تصورات خود استفاده نمایید. میتوانید از قدرت زبان خود بدون اینکه آسیبی در پیام و فضای ترجمه رخ بدهد استفاده کنید.

برای این کار بهتر است کتاب را بررسی کنید و میزان کلمات و سختی و راحتی متن به کار رفته در آن را ارزیابی نمایید و بر اساس ان یک جدول زمانی واقعبینانه برای خود طراحی کنید. این اولین و مهمترین قدم در ترجمه کتاب است. طرح برنامه زمانی باعث خواهد شد که شما عجله و شتاب بیمورد نکنید و یا کار را بیش از حد معمول طول ندهید.
ترجمه یک کتاب میبایست قدم به قدم و به صورت مستمر و با برنامه باشد. اگر بنا بر برنامهریزی انجام شده میخواهید چهار ساعت در روز ترجمه کنید این چهار ساعت را به دو تا دو ساعت در صبح و بعد از ظهر تقسیم کنید.
یکی از سختی های ترجمه تخصصی کتاب تفاوت فرهنگ دو ملت می باشد و این باعث بوجود آمدن اصطلاحاتی می شود که ممکن است در ملت دیگر این اصطلاحات کاملا بی معنی باشد. همچنین ممکن است نویسنده اصلی در کتاب خود به مواردی اشاره کند که وقتی ترجمه می شود برای زبان دیگر گنگ باشد. در چنین مواردی می توان از پاورقی استفاده کرد. پاورقی را باید بسیار روان و با جزییات نوشت. یکی از نکات برتری کتاب های پرفروش توجه نویسنده و مترجم کتاب به پاورقی و توضیح دقیق می باشد.
سخن آخر
در شبکه مترجمین اشراق، ما به ترجمه بهعنوان یک هنر دقیق و تخصصی نگاه میکنیم. با بهرهگیری از مترجمان ماهر و متخصص در زمینههای مختلف، خدمات ترجمهای را ارائه میدهیم که نهتنها به دقت مفاهیم علمی، فرهنگی و ادبی میپردازد، بلکه لحن و روح اصلی متن را نیز حفظ میکند. اعتمادی که شما به ما میکنید، مسئولیتی بزرگ است و ما همواره در تلاشیم تا بهترین کیفیت ترجمه را با رعایت تمام استانداردها و اصول حرفهای به شما ارائه دهیم. از ترجمه کتابها و مقالات تخصصی گرفته تا متون تجاری و فنی، با شبکه مترجمین اشراق، ترجمهای بینظیر و بدون نقص را تجربه خواهید کرد.
ثبت و سفارش ترجمه و چاپ کتاب